El (Elim sende)

Çocuk oyunu dendiğinde küçüklüğümde ilk aklıma gelen oyundur. Daha sık kullanılan adı “el oynama”dır. Kurallar basittir. 3 – 5 hatta 9-10 çocuk bir araya geldiklerinde ya bir “ebeci” belirlenir ya da çok fazla uğraşmaya gerek görülmeksizin biri diğerine dokunarak “elim sende” diyerek kaçmaya başlar. Dokunulan kişi “ebe” olur ve kovalamaca başlar. Yetişebildiğine dokunur ve kendisi ebecilikten kurtulur. Oyun böylece devam eder.

Oyunun en olumsuz tarafı kaçan kişinin çok uzağa kaçması, hatta saklanması hatta ve hatta alıp başını gitmesidir. Bu durumda oyunun tadı kaçar. Bunu önlemek için oyun alanının sınırları baştan belirlenir. Belirlenen sınırların dışına çıkan kişi başka bir işleme gerek kalmaksızın “ebe” olmuş olur.

Kurallara uymamakta direnen kişilere “cızakcı” veya “mızıkcı” denir. Gerekirse oyundan atılır ve bir dahaki oyuna katılması tehlikeye girer.

Bu oyun bütün Türkiye’de bilinen “Yesir” oyununun basit şeklidir.

Yesir

“El” veya “Elim sende” oyununun biraz geliştirilmiş halidir. Neredeyse bütün Türkiye’de bilinen bir oyundur.

Önce düzlük bir alan bulunur. (Bu iş biraz zor olur. Çünkü köyde “yesir” oynayacak kadar düz alan bulmaz zor hatta imkânsıza yakındır) Bu alanın birer ucuna taştan iki kale konulur. Oyuncular iki gruba ayrılır. Bir takımdan bir oyuncu kalesinden ayrılır ve diğer takımdan biri de onu kovalamaya başlar. Oyuncu sayısı çok ise karşılıklı çıkışlar olur. Son çıkanların öncekilere karşı yakalama (vurma) üstünlüğü vardır. Eğer biri diğerini yakalamışsa onu esir alarak kendi tarafına götürür ve kalesinin 3-4 metre uzağında bir noktaya diker. Esir düşeni arkadaşları kurtarmaya çalışır ve aynı zamanda karşılıklı kovalamaca da devam eder. Bir oyuncu karşı tarafın esir aldığı arkadaşını kurtarmak için rakip takımın oyuncularına yakalanmadan dokunmalı ve gerisin geri kalesine dönmelidir.

Takımlardan biri karşı tarafın oyuncularının tümünü esir etmesi durumunda oyun biter. Bir başka kazanma türü de; bir oyuncunun karşı taraf oyuncularına yakalanmadan kalelerine ulaşıp “kale!” diye bağırmasıdır. Bu sebeple kale kesinlikle boş bırakılmaz. 

Tömbacak (tek bacak)

Bu oyun da “elim sende” oyununun değişik bir versiyonudur. Bu oyunu oynamak içinde köyde harman dediğimiz yerler uygundur. Yine ikiden fazla çocukla oynanır.

Önce çocuklar arasında bir ebe seçilir. Ebe dışındakiler alanda serbesttir. Ebe olan tek ayak üzerinde diğerlerini yakalamak zorundadır. Oyunu sona erdirmek için ise ebe tarafından bütün diğer oyuncuların yakalanması gerekir. Bunu başaran ebe yeni bir ebe belirler ve oyunda bu şekilde sürüp gider.

Tek bacaklı ebenin iki ayak üzerinde kaçan oyuncuları yakalaması zor olduğundan bu oyun pek eğlenceli ve tercih edilen bir oyun değildir. Fakat bazı çocuklar ebe olmayı kendisi isteyerek diğerlerine meydan okurlardı.

(Ahmet Gülbeyaz'ın katkılarıyla)