Değirmen
Esasen tarım ve hayvancılık memleketi olan köyümüzün mısırlarını öğütmek için 3 adet değirmeni bulunmaktadır. Bunlardan en meşhuru (ve mesaj tahtasında tartışmalara sebep olan) bük değirmenidir. Coğrafi olarak Tekke Köyü sınırları içinde olsa da, tapusu köyümüze aittir. (Tapusunu görmedim ama herkes bu konuda hemfikir) 40 - 50 sene önceleri babamın da bir süre çalıştırdığı bu değirmen en son 10 - 15 sene önceleri Asım Dayı (Akın) tarafından çalıştırılıyordu sanırım. Ama şu an gelen seller sonucu yerinde yeller esmektedir. (Bkz: Aşağıdaki resim)
İkinci değirmen köyümüzün Geriş mahallesinden Yağmurca'nın Köpekli (Esenyurt) mahallesine gidilen yol üzerinde, Çangal deresindedir. Bu değirmen de benim küçüklüğümde (30 sene önceleri) çalışıyordu. Şu an (2009) yapı olarak ayakta olmasına rağmen çalışmamaktadır. Bulunduğu mevkiden geçen yolun değirmene bir zarar verip vermediğini bilmiyorum.
Üçüncü ve çoğu kimsenin haberinin olmadığı değirmen ise Çangal deresindeki değirmenin 50 - 60 metre aşağısındaki değirmendir. Hacı Emim (Hüseyin Gülbeyaz) bu değirmenin adından da bahsetmişti fakat şu an akılmda değil. Bu değirmen 1/25.000 ölçekli askeri kökenli haritalarda görülmektedir.
Yıkılan bük değirmeninin yeniden inşaası tartışılmakta haklı olarak. "Zahra öğüten mi kaldı?" diyebilirsiniz. Daha önce de mesaj tahtasında bahsettiğim gibi, 80 yaşıma geldiğimde (tabii gelirsem) torunlarıma veya onların çocuklarına değirmeni gezdirmek isterim. Benden öncekilerin yaşadıklarını, Hacı emimin anlattıklarını, babamla Mehmet emimin orayı beklediklerini de anlatmak isterim. Benim oğlum hatırlamaz bile. 16 yaşında ve değirmeni görmedi. Hatta çalışan bir değirmen bile görüp görmediğinden emin değilim. Tabii ortada değirmen filan kalmamışsa göstermem de mümkün olmaz. Sadece oraya doğru bakıp, "şurda bir değirmen varmış" derim ancak. Köyümüz tarihi açısından değirmen bir unutulursa köy adına ciddi bir kayıp olur.
Bu arada, değirmenin önündeki köprünün bir benzeri hatta daha büyüğü kemer denilen Aksu Deresi'nin oluşturmuş olduğu gölün üzerinde de varmış. Köyden inen insanlar bu iki köprüyü kullanarak değirmene ulaşırlarmış. Yukardaki resimde bu köprünün karşı ayağı görülmektedir. Bu köprünün ne zaman yıkıldığını bilen varsa, yazsın lütfen. Değirmen tekrar inşaa edilecekse bence bu köprünün de tekrar yapılması düşünülebilir. Çok şey mi istiyorum acaba?
Konu: değirmenin akibeti
Değirmenin yıkılmasına,adminin belirttiği gibi sel sebep olmamıştır.Bu dere yatağından dolgu malzemesi alınması için yapılan çalışmalardan dolayı,dere yatağı anormal biçimde taş ve moloz ile dolmuştur.Daha önceleri de Tekke köyü yolunun yapılması sıralarında da aynı durumla karşılaşılmıştır.Dere yatağının eski durumuna dönüştürülmesi zor gibi görülse de,DSİ nin dere yataklarında yaptığı ıslah çalışmaları dikkate alındığında durum o kadar da vahim değildir.Yani aslına uygun bir iyileştirme yapılabilir.Bunun için de bir girişim yapılması söz konusudur.
Bağlantı »
Konu: değirmenin künd'ü
Mesaj tahtasında admine teşekkür edilmiştir.Laf'ı bir deşen olacak ki,arkası gelsin.Efendim ,çocukluğumun bir döneminde ben de değirmende ikamet ettim.İlkokul ikinci sınıfı(1961-62 öğr.yılı)ordan gidip-gelerek okudum.Şimdiki Dereli yolu çok daha sonra (1975 yılı)yapılmıştır.Kemer köprüsü,taş döşeme yolları,dere kenarındaki büyük ceviz ve dut ağaçları ile çayır ve çimenli kemer başı güzel bir görünüme sahipti.O küçük değirmen deresinde çok miktarda balık olurdu.Köprü altında kümesimiz ve değirmene katırla gelenlerin hayvanlarını bağlama yerleri vardı.O sıralar yaylaya hayvanlar yaya olarak götürülürdü.Keşap ilçesine bağlı bazı köylülerin de yaya olarak değirmen yanından geçen yolu kullandıklarını bilirim.Hayvanlara takılan çan ve keleklerin çıkardığı sesler vadi içinde çok hoş bir yankı yapardı.Bu arada,bizden daha önce değirmencilik yapan çakıroğullarından rahmetli yetim Hüseyin dayıdan dinlediğim bir anısını aktarayım;Rahmetli,bir gece vakti yanında oğulları Ağabey veya Muharrem 'den biri ile değirmendeyken ay ışığı da gündüz gibi ortalığı aydınlatıyormuş.Değirmen dönmekte ve o da beklemekteymiş ki,uzaktan bir davul zurna sesi duymuş.Ses yaklaşmaktaymış aynı zamanda da atlı sesleri ile birlikte bunun bir düğün halayı olduğu fikrine varmış.Bu arada kendisi de gelenleri değirmenin saçak aralığından görüvermiş.Bir yandan da davul sesi(onun ifadesi ile)"dımbada dımbada dımbada dım... diye devam etmekteymiş.Halay kimi atlı,kimisi de yaya olmak üzere köprü üstünde durmuşlar.Değirmeni fark etmişler ve değirmenle ilgili konuşmaya başlamışlar.Kimisi"haydi şu değirmenciye ekleşelim" derken,kimisi de "bırakın garibanı ,yolumuza gidelim"diyorlarmış.Bunlar aralarında konuşurken içlerinden bir grup çoktan değirmene dalmışlar...Eeeeeeee,öüeee,iiieeeeee diye garip ve korkunç şekilde sesler çıkararak İssin dayının üstüne çullanmışlar.....Daha aradan ne kadar zaman geçti,o arada neler oldu bilinmezken halayın başı olan reisleri bu haylaz grubu azarlayarak geri çağırmış.Ne istediniz bu garipten,adamı yarım edeceksiniz vb..sözlerle halayı ordan peşine takarak Çayköprü yönüne doğru yollarına devam etmişler...Rahmetli o gece ne kadar korktu bilmem ama ben bunu Hüseyin dayıdan dinlerken bile çok korkmuş,o olayı sanki ben yaşamışım gibi olmuştum.Evet değirmenle ilgili bir çok anı ve yaşanmış olay var tabi.Zaman zaman anlatmayı isteriz.Bir sonraki anıda buluşmak üzere derken,ordaki anılarımdan biri de;Öğütülen zahireleri torbalara doldurmak için kullanılan çubuktan halkaları bir araba direksiyon simiti gibi kullanarak kemerbaşlarında,büklüm büklüm yollarında araba sürüyormuş gibi kullanmamdır.
Bağlantı »
Konu: Aksu üzerindeki Köprü
Bu köprü yaklasik 200 yil kadar öncesi yıkılmıştır. O zaman yenisini oraya değilde, şimdiki ÇAY KÖPRÜ olarak yapılmıstır.
Kaynak; Babam Molluğun Hacı anlatımında, onunda büyüklerinden duyumları üzerine yapılan tahminlerdir. Yeniden sorulabilir.
Bağlantı »